Odma olejowa to podstawowy element jednostki napędowej. Kiedy funkcjonuje poprawnie, większość kierowców nawet nie zdaje sobie sprawy z jej istnienia. Jednak jeśli podczas jazdy twój samochód ma problem z niestabilnymi obrotami albo nadmiernym dymieniem z rury wydechowej, to oznacza, że odma olejowa mogła zostać uszkodzona. Awaria tego elementu jednostki napędowej może doprowadzić przykładowo do problemów, które powodują wycieki oleju silnikowego. Na szczęście wymiana tego elementu nie odchudzi znacząco naszego portfela, jednak warto wiedzieć, kiedy trzeba udać się z takim problemem do specjalisty.
Czym jest odma olejowa?
Przed przejściem do opisu objaw usterek związanych z odmą olejową, warto poruszyć temat samej odmy, czym ona jest i dlaczego jest tak ważnym elementem silnika? Układ, w którym znajduje się odma olejowa, nazywamy układem przewietrzenia skrzyni korbowej silnika. Bierze się to z wykonywanej przez nią zadań, które polegają na odprowadzaniu nadmiaru gazów wytwarzanych podczas pracy silnika spalinowego.
Jeżeli w konstrukcji samochodu zabrakłoby układu odpowietrzania silnika, bardzo prawdopodobny byłby scenariusz, w którym dojdzie do zebrania się ciśnienia w komorze spalania silnika. Efektem tego tworzyłyby się rozszczelnienia silnika, a w najgorszym wypadku, jego eksplozja. Jak można zauważyć, odma olejowa jest elementem odgrywającym ważną rolę dla bezpieczeństwa kierowcy oraz pasażerów. Jest to wystarczający powód, dla którego nie powinno się bagatelizować żadnych niepokojących sygnałów alarmujących o problemach w obrębie układu odpowietrzania.
Jak działa odma olejowa?
Układ odmy w samochodzie działa na zasadzie różnicy ciśnień występującej między wnętrzem silnika a układem dolotowym. W nowoczesnych silnikach z zamkniętym układem odmy, cały proces zaczyna się od gazów blow-by, które w trakcie pracy silnika przedostają się przez pierścienie tłokowe do skrzyni korbowej. W tym miejscu gromadzą się w jej górnej części, skąd - poprzez naturalne unoszenie się - są wychwytywane przez odmę.
Zgromadzone gazy kierują się do specjalnego separatora odmy olejowej, który najczęściej ma postać konstrukcji labiryntu lub drobnej siatki. Ten istotny element silnika wyłapuje unoszące się w gazach cząsteczki oleju silnikowego, jednocześnie pozwalając gazom przepływać dalej. Oddzielony w tym procesie olej nie marnuje się - spływa on z powrotem do miski olejowej, gdzie ponownie trafia do obiegu smarowania silnika.
Po etapie oczyszczania gazy trafiają do kolektora dolotowego, skąd ponownie dostają się do komór spalania, co powoduje zamknięcie całego obiegu. Współczesna odma olejowa to nieskomplikowany, jednak inteligentnie zaprojektowany układ odpowietrzania pełniący dwie ważne funkcje: ogranicza emisję szkodliwych związków do środowiska oraz zapewnia utrzymanie właściwego ciśnienia wewnątrz silnika, co pozwala mu pracować bezproblemowo przez długie lata.
Objawy zatkania odmy olejowej
Odma olejowa jak każdy inne element w samochodzie - zużywa się i jest to całkowicie naturalne. Jednak na co zwracać uwagę, aby rozpoznać usterki odmy olejowej? Czy trzeba mieć całą konstrukcję naszego silnika w małym palcu? Na szczęście nie. Jakie są objawy zapchania odmy olejowej?
-
Wycieki oleju silnikowego - zbyt wysokie ciśnienie w komorze silnika powoduje wypychanie uszczelek oraz wyciek oleju. Ten objaw poza byciem szczególnie groźnym jako symptom usterki to jest również wykroczeniem, za które można otrzymać mandat karny.
-
Nadmierne zużycie oleju silnikowego - kiedy odma jest zatkana, to zużycie oleju silnikowego automatycznie się zwiększa. Jest to efektem przepuszczania oleju wraz z gazem bezpośrednio do komory spalania.
-
Dziwne dźwięki podczas korzystania z bagnetu - jeżeli wraz z wyciąganiem bagnetu wydobywa się specyficzny syk, to bez żadnych wątpliwości oznacza to, że w komorze znajduje się za dużo gazów, które ulatniają się z silnika. Zatkana odma olejowa może powodować samoczynne podnoszenie bagnetu.
-
Nieprawidłowa praca silnika - zatkana odma olejowa ma wpływ na pracę całego silnika, co nie jest ciężkie do zauważenia. Nierówna praca silnika, falowanie obrotów silnika oraz zapalona na desce rozdzielczej kontrolka silnika, powinna być dla Ciebie wystarczającymi sygnałami, że coś nie działa prawidłowo.
Należy wiedzieć, że układ odmy nie zawsze daje tak oczywiste sygnały. Czasami są sytuacje, w których mamy do czynienia z wadliwym lub przytkanym zaworkiem PCV odpowiedzialnym za wentylację silnika. Przy takich przypadkach warto mieć świadomość, że domowa diagnoza nie zawsze przynosi oczekiwane efekty. Większość przypadków jesteśmy w stanie samodzielnie wychwycić kłopoty w okolicach układu odmy, o tyle musimy być świadomi sytuacji, kiedy uszkodzenia odmy nie są widoczne na pierwszy rzut oka. Dlatego właśnie ważne jest wykonywanie regularnego przeglądu naszego samochodu. To daje nam pewność, że jakiekolwiek problemy zostaną natychmiastowo zauważone, a kosztowna naprawa silnika nie będzie potrzebna. Zapamiętaj - profilaktyka zawsze jest tańsza niż leczenie.
Odma olejowa w samochodzie - ile kosztuje naprawa?
Zatkana odma olejowa wpływa na prace całej jednostki napędowej, dlatego ważna jest szybka reakcja w celu rozwiązania tego problemu. Naprawa odmy polega przede wszystkim na jej przeczyszczeniu.
Wyczyszczenie odmy olejowej powinno odbyć się w warsztatach, które są wyspecjalizowane pod tym kątem, ponieważ podczas czyszczenia odmy olejowej okazuje się, że niezbędna jest wymiana separatorów oraz przewodów. Bywają przypadki, w których należy zastąpić całą pokrywę silnika. Dostęp do danych elementów nie jest prosty i wymagają użycia specjalnych narzędzi oraz odpowiedniej wiedzy na temat budowy samochodu. Dlatego lepiej jest postawić na profesjonalną pomoc, niż trudzić się z próbą samodzielnej naprawy, a w razie niepowodzenia, zmagać się z konsekwencjami nieprawidłowej naprawy.
Z samochodem podobnie jak z naszym zdrowiem, lepsza jest profilaktyka niż leczenie, dlatego mamy możliwość dbania o odmę, zanim ulegnie awarii. Wystarczy, że podczas każdej wymianie oleju silnikowego sprawdzona zostanie drożność układu. Pamiętaj o tym i poproś serwisanta, który zajmuje się wymianą oleju w Twoim samochodzie, aby sprawdził również układ odmy.
Jak dbać o odmę olejową?
W celu odpowiedniego dbania o odmę olejową należy po pierwsze, regularnie wymieniać olej, a po drugie korzystać wyłącznie ze smarów wysokiej jakości. Najlepszym rozwiązaniem jest dostosowanie się do zaleceń producenta samochodu. Podążając tymi zaleceniami, możesz mieć pewność, że olej spełnia wszystkie wymagania Twojego samochodu.
W starszych modelach samochodów filtry zapychają się o wiele szybciej niż w nowszych, dlatego trzeba mieć to na uwadze. Koszt samego zabiegu konserwacji nie powoduje dziury w portfelu. Jeżeli potrzebujesz nowych odpowietrzników, to należy przygotować się na koszta rzędu od kilkudziesięciu do około 200 zł, więc nie są to kolosalne kwoty. Z pewnością lepiej jest dbać wcześniej o odmę, niż później martwić się usterką silnika spowodowaną zatkaną odmą olejową.
Wypływ jakości oleju silnikowego na pracę odmy
Wcześniej wspominaliśmy już, że jakość stosowanego oleju silnikowego ma ogromne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania odmy olejowej. Olej wątpliwej jakości szybciej tworzy szlam i osad, który może doprowadzić do zatkania przewodów odmy, co w efekcie uniemożliwia jej efektywną pracę. Odpowiednia lepkość oleju zapewnia prawidłowe uszczelnienie pierścieni tłokowych, co przekłada się bezpośrednio na zmniejszenie ilości gazów blow-by, które przedostają się do skrzyni korbowej. Warte uwagi są oleje syntetyczne, które przeważnie lepiej radzą sobie z wysokimi temperaturami i proces utleniania trwa dłużej, co prowadzi do mniejszej ilości osadów. Co więcej, regularna wymiana oleju zgodnie z zaleceniami producenta, przyczynia się do zmniejszenia gromadzonych zanieczyszczeń, które mogą negatywnie wpływać na sprawne działanie odmy, a przy tym całego silnika.
Czyszczenie odmy olejowej - jak przebiega?
Jeżeli doszło już do zatkania odmy olejowej i sytuacja wymaga szybkiej interwencji, to najlepszym rozwiązaniem jest niezwłoczne udanie się do warsztatu samochodowego. Fachowiec zajmie się czyszczeniem odmy olejowej, a w przypadku nowoczesnego układu od razu wymieni separator wraz z przewodami. Z tego względu, zamiast diagnozować i naprawiać ten element na własną rękę, rozsądniejszym rozwiązaniem jest powierzenie tego zadania specjaliście.
Niekiedy konieczne okazuje się również wymiana pokrywy silnika, co już wymaga użycia specjalistycznych narzędzi oraz sprzętu. Mechanik odpina wężyki, odkręca osłonę modułu oraz odpowietrzacz i uszczelki. To bardzo intensywna praca na układzie smarowania silnika, dlatego wymaga właściwie przygotowanego oraz zabezpieczonego stanowiska pracy.
W praktyce czyszczenie odmy olejowej można wykonać na kilka sposobów.
Mechaniczne czyszczenie odmy
Polega na klasycznym, całkowitym demontażu układu odmy i starannym oczyszczeniu każdego z jego elementów. Dzięki temu usuwane są nagromadzone osady i zanieczyszczenia, co znacząco poprawia sprawność jednostki napędowej. Ta metoda jest najbardziej skuteczna, jednak wiąże się z większym nakładem czasu oraz wyższymi kosztami.
Chemiczne czyszczenie odmy
W tej metodzie używane są specjalne preparaty chemiczne przeznaczone do rozpuszczania osadów zalegających w układzie. Preparat wprowadza się do układu i pozostawia na określony czas, a następnie dokładnie spłukuje się pozostałości chemikaliów. To rozwiązanie jest prostsze i tańsze, jednak jego skuteczność w porównaniu do czyszczenia mechanicznego, jest niższa.