Sonda lambda jest bardzo mała i niepozorną częścią. Praktycznie poza mechanikami, mało kto wie o jej istnieniu do momentu, że się zepsuje. Kiedy dowiadujemy się o jej awarii? Najczęstszą dowiadujemy się o awarii sondy lambdy, poprzez częstsze wizyty na stacjach benzynowych lub kontrolce Check Engine. Sonda lambda z wyglądu przypomina świecę zapłonową, tyle że przyłączony jest do niej przewód.
Sonda lambda co to?
Sonda lambda jest swojego rodzaju czujnikiem, który wychwytuje szkodliwe związki w spalinach. Informacje te służą do zmaksymalizowania wydajności katalizatora, który neutralizuje te związki i dym wydobywający się z rury wydechowej jest mniej szkodliwy dla środowiska, kierowców oraz pieszych.
Warto lepiej rozumieć działanie sondy lambda, dlatego przybliżymy to jeszcze bardziej. W katalizatorze zachodzą reakcje katalityczne (jak sama nazwa wskazuje), jednak co to znaczy? Spaliny zawierające węglowodory, tlenki azotu i tlenki węgla wlatują do katalizatora, a ten redukuje ich ilość w spalinach. W tym momencie cała na biało wchodzi sonda lambda, ponieważ dostosowuje ona wydajność katalizatora do stopnia zanieczyszczenia spalin. W starszych modelach samochodów praktycznie jej nie było, a stopień konwersji katalizatora (wydajność katalizatora) będący na poziomie 60% uznawano za coś świetnego. Kiedy wprowadzono sondy lambda do powszechnego obiegu, zwiększała ona ten stopień aż do 95%, co oznaczało więcej czystszych spalin i mniej zanieczyszczonego powietrza z samochodów. Różnica jest konkretna.
Gdzie jest sonda lambda?
W razie awarii sondy lambda warto wiedzieć, gdzie ona się znajduje. W samochodach, które w większości jeżdżą po naszych drogach, są zamontowane dwie takie sondy lambda w układzie wydechowym, pierwsza zwana regulacyjną, jest umieszczona przed katalizatorem, natomiast druga, czyli diagnostyczna, umieszczona jest tuż za katalizatorem.
Do czego służy sonda lambda i jak działa?
Proporcje mieszanki paliwowej mieszczącej się w cylindrach ustala komputer pokładowy. Ten jednak nie bierze danych "znikąd", tylko określa je na podstawie danych z wielu czujników. Te dane to przykładowo: aktualna prędkość, temperatura silnika oraz wielu innych. Informacje te dostarczają mu takie urządzenia jak: czujnik temperatury cieczy chłodzącej, czujnik prędkości, czujnik prędkości obrotowej silnika, przepływomierz powietrza i dzisiaj przez nas omawiana sonda lambda.
O czym informuje sonda lambda umieszczona przez i za katalizatorem? Przede wszystkim daje informację na temat procentowej ilości tlenu w strumieniu emisji spalin, w którym zanurzona jest końcówka sondy. Ilość tlenu przekładana jest przez sondę na napięcie prądu, które jest wartością zdolną do przetworzenia przez komputer sterujący silnikiem.
Uszkodzona sonda lambda objawy
Awaria sondy lambda może objawiać się na wiele sposobów, jednak mogą być mylące i świadczyć o usterce innej części w samochodzie. Jednak znajomość takich typowych, wręcz najczęstszych objawów uszkodzonych sondy lambda jest kilka i są kluczem do szybkiej diagnozy problemu. Zignorowanie tych objawów uszkodzonej sondy lambda, mogą doprowadzić do poważniejszych usterek i kosztownych napraw.
Zwiększone zużycie paliwa
Ten objaw uszkodzonej sondy lambda najbardziej odczuje nasz portfel. Uszkodzona sonda lambda wysyła do komputera nieprawidłowe informacje. ECU próbujący ustalić skład mieszanki paliwowo-powietrznej, najczęściej podaje go zbyt dużo. Daje to w efekcie nadmierne zużycie benzyny lub oleju napędowego. Jeżeli nasz samochód nagle zaczął palić paliwo jak smok, optymalne spalanie to przeszłość, to możemy spodziewać się uszkodzonej sondy lambda.
Nierówna praca silnika i spadek mocy
Kultura pracy silnika jest kolejnym podejrzanym objawem, po którym możemy się zastanawiać nad prawidłowością działania sondy lambda. Mogą być to falujące obroty na biegu jałowym, szarpanie przy przyspieszaniu lub silnik się dławi. Często występuje również znaczący spadek mocy silnika i dynamiki samochodu. Pojazd słabnie i nie reaguje na gaz tak, jak powinien, a nierówna praca silnika jest efektem dostarczania nieprawidłowej mieszanki paliwa.
Kontrolka Check Engine
Niespodziewane zapalona kontrolka Check Engine na desce rozdzielczej samochodu, dla wielu kierowców jest równoznaczne z nagłym podniesieniem ciśnienia i złości, bo "zaś coś się psuje". W niej najgorsze jest to, że może oznaczać zepsucie się mało znaczącego czujnika, albo poważną usterkę, dlatego nie można jej ignorować. Awaria sondy lambda jest jedną z najczęstszych przyczyn jej pojawienia się na desce rozdzielczej kontrolki Check Engine. Komputer pokładowy rejestrujący masę błędnych odczytów z czujnika poinformuje nas o usterce w taki właśnie sposób. Jednak sprawdzenie, czy akurat ten błąd dotyczy sondy lambda, jest łatwy do sprawdzenia po podłączeniu komputera diagnostycznego.
Jak sprawdzić sondę lambda?
Sondę lambda da się zdiagnozować, lecz często potrzeba do tego specjalistycznego sprzętu, oto 5 kroków:
-
Odczytanie kodów błędów - kody błędów wyświetlane przez komputer są wskazówką do znalezienia sedna problemu
-
Sprawdzenie sondy lambda - tutaj wizualnie sprawdzamy sondę pod względem uszkodzeń mechanicznych oraz patrzymy na wtyczki i przewody, które łączą sondę z komputerem i mogły ulec uszkodzeniu, lub mogą być najprościej w świecie źle podłączone.
-
Sprawdzenie danych na żywo - tutaj już potrzebujemy czytnika kodów na żywo, który pozwala nam ocenić pracę sondy i jej reakcję na różne warunki pracy silnika.
Rzadko kiedy jesteśmy w stanie sami zdiagnozować stan sondy lambda, dlatego często musimy oddać nasz samochód na wymianę sondy lambda do mechanika.
